مشخصات فنی لوله پلی اتیلن

قطر خارجی (OD) و سایز

در لوله‌های پلی‌اتیلن متریک، عددی که در فهرست خرید «سایز» خوانده می‌شود معمولاً قطر خارجی است، نه قطر داخلی جریان. ضخامت از دو طرف، فضای عبور سیال را کم می‌کند؛ بنابراین هیدرولیک را نباید با همان عدد خارجی حساب کرد. بوکان پایپ برای تولید تک‌جداره HDPE در خانواده آب و عمومی، محدوده از سایز ۱۶ تا ۶۳۰ میلی‌متر، فشار کاری ۲.۵ تا ۲۵ بار (بسته به گرید و SDR) را در مدارک کارخانه اعلام کرده است. این محدوده را به گاز یا فاضلاب تعمیم ندهید مگر آن‌که مدارک همان خانواده همان عدد را تأیید کند.

اگر طراح قطر داخلی محاسبه‌شده را در ستون خرید بنویسد، تأمین‌کننده ممکن است لوله دیگری بسازد. در جدول سفارش، ستون قطر خارجی را از ستون قطر داخلی مبنای افت فشار جدا نگه دارید. اتصال جوشی و فیتینگ نیز روی قطر خارجی سوار می‌شوند؛ ناهماهنگی OD با اتصال موجود در کارگاه از خطاهای پرهزینه است.

ضخامت جداره

ضخامت اسمی جداره، بعد مؤثر در تحمل فشار داخلی و در باقی‌ماندن قطر داخلی است. تلرانس ساخت هم باید در پذیرش دیده شود؛ یک عدد بدون حد بالا و پایین برای کنترل کارخانه کافی نیست. ضخامت از روی SDR و قطر خارجی به‌دست می‌آید: اگر SDR و OD در نقشه معلوم باشند، ضخامت اسمی برابر است با تقسیم قطر خارجی بر SDR. ابعاد نهایی و موجودی محصول باید در استعلام سفارش تأیید شوند.

SDR چیست؟

SDR مخفف Standard Dimension Ratio است: نسبت قطر خارجی اسمی به ضخامت اسمی جداره. در یک قطر ثابت، SDR کوچک‌تر یعنی جداره ضخیم‌تر و معمولاً ظرفیت فشار بالاتر. SDR به‌تنهایی گرید ماده را نمی‌گوید؛ PE80 و PE100 در یک SDR می‌توانند کلاس فشار اسمی متفاوت داشته باشند. SDR باید در کنار گرید ماده، فشار طراحی و شرایط بهره‌برداری انتخاب شود؛ این نسبت با ضخامت جداره یا PN یکسان نیست.

PN چیست؟

PN کلاس فشار اسمی محصول است که در استاندارد کاربرد و در شرایط مرجع تعریف می‌شود. روی لوله آبرسانی، PN معمولاً برای دمای بیست درجه سانتی‌گراد علامت می‌شود. این عدد مجوز اعمال همان فشار در تابستان روی زمین، در سیال گرم یا در گاز نیست. فشار کار مجاز (MOP) با ضریب دما و فرض‌های طراحی به‌دست می‌آید؛ برای مثال عددی و روش استفاده از ضریب fT، راهنمای تأثیر دما بر فشار کاری را ببینید.

فشار اسمی و فشار کاری چه فرقی دارند؟

فشار اسمی برچسب طبقه‌بندی محصول در شرایط مرجع است. فشار کاری مقداری است که خط در محل، با دما، ضربه، ارتفاع و ضرایب ایمنی مهندس، واقعاً باید تحمل کند. اگر مناقصه فقط «PN10» بنویسد بدون دما و کاربرد، فروشنده و طراح ممکن است دو چیز بفهمند. برای استعلام کارخانه، PN یا SDR را بنویسید و دما و کاربرد را جداگانه قید کنید. ماشین‌حساب طراحی خط لوله برای برآورد اولیه قطر و افت فشار است، نه جایگزین جدول ابعاد محصول.

گرید ماده در کنار ابعاد

PE100 و PE80 طبقه استحکام ترکیب‌اند. در یک SDR و قطر خارجی یکسان، گرید بالاتر می‌تواند PN بالاتری داشته باشد؛ برای کاهش ضخامت در فشار یکسان باید SDR مناسب انتخاب شود. این اصل در صفحات محصول PE100 و مقاله تفاوت دو گرید آمده است. در برگه مشخصات فنی باید گرید و ابعاد با هم خوانده شوند؛ نوشتن فقط PE100 بدون OD و SDR سفارش ناقص است. اگر پروژه به PE80 نیاز دارد، همان گرید را در استعلام قید کنید تا امکان تأمین بررسی شود.

نشانه‌گذاری روی بدنه لوله

روی لوله آبرسانی معمولاً شناسایی تولید و PN مطابق استاندارد همان محصول درج می‌شود. جزئیات نشانه‌گذاری تابع استاندارد همان محصول و مشخصات پروژه است. هنگام بازرسی ورودی، تطابق چاپ با برگه حمل را چک کنید. گاز و آب الزامات شناسایی یکسانی ندارند؛ مدارک همان کاربرد حاکم است.

مهندس مشخصات را چگونه انتخاب می‌کند؟

ترتیب منطقی از سیال و فشار و دمای طراحی شروع می‌شود، سپس استاندارد کاربرد، گرید ترکیب، قطر هیدرولیکی و در نهایت SDR یا PN سازگار با آن‌ها. انتخاب یک SDR رایج بدون بررسی شرایط طراحی می‌تواند به مغایرت مشخصات و مشکل در پذیرش منجر شود. اگر طرح هنوز قطعی نیست، استعلام را مقدماتی بنامید. برای مقایسه پیشنهادها، ابعاد، گرید، استاندارد و شرایط تحویل را بر مبنای یک مشخصات مشترک بررسی کنید.

آزمون ابعاد و نقش آزمایشگاه

کنترل قطر و ضخامت بخشی از پذیرش محصول است و جای آزمون ماده یا جوش را نمی‌گیرد. اگر کارفرما گزارش ابعادی یا آزمون فشار می‌خواهد، آن را روی ردیف سفارش بنویسید. دامنه آزمون در صفحات آزمایشگاه آمده است. شماره و ویرایش استاندارد محصول نیز باید در مدارک سفارش مشخص باشند.